Vrouw en Vrijheid staat, 55 jaar later, even stil bij het verwerven van het volledig stemrecht voor Belgische vrouwen.

Dat is nog niet zo lang geleden ...

"De wet zal een hulde zijn van het land aan alle Belgische vrouwen, die in de loop van de twee laatste oorlogen een bewonderenswaardig voorbeeld gegeven hebben van moed, fierheid en zelfverloochening.
Wij brengen mede hulde aan de levenden en aan de doden, die veel vroeger reeds streden voor de politieke ontvoogding van de vrouw. Wij begroeten deze tij, die eindelijk in België de gelijkheid onder de burgers van dit land tot stand ziet komen."
Senaat, zitting nr 232 1947-1948, vergadering 16 maart 1948

1948 - De Belgische vrouwen verwerven het stemrecht. Een jaar later kruisen ze voor het eerst de volksvertegenwoordigers van hùn keuze aan. Een mijlpaal langs de weg naar gelijke rechten.

In haar lange strijd voor het stemrecht stootte de vrouwenbeweging op een verdeeld politiek landschap. Voorstanders hadden NIET het nobel wegwerken van discriminaties bovenaan de agenda staan. Of een partij voor of tegen stemrecht was, hing vooral af van de electorale successen of nederlagen die de vrouwelijke kiezers hen konden bezorgen.

1998, een halve eeuw later, hebben belgische vrouwen en mannen gelijke politieke rechten. Maar vrouwen blijven een minderheid daar waar de politieke beslissingen vallen.

Het Adviescomité voor gelijke kansen voor vrouwen en mannen van de Senaat roept iedereen op om te werken aan de paritaire democratie. Zolang vrouwen van de macht blijven uitgesloten, is onze democratie immers onaf. (*)

Het Belgische stemrecht in data:

07.02.1831 Cijnskiesrecht voor mannen

07.09.1893 Algemeen meervoudig stemrecht voor mannen

29.12.1899 Meerderheidsstelsel wordt vervangen door evenredige vertegenwoordiging

09.05.1919 Algemeen enkelvoudig stemrecht voor mannen vanaf 21 jaar

09.05.1919 Moeders of niet hertrouwde weduwen van soldaten en burgers gedood door de vijand krijgen stemrecht
Vrouwen die door de bezetter gevangen genomen of veroordeeld werden krijgen stemrecht

15.04.1920 Stemrecht en verkiesbaarheid voor de gemeenteraadsverkiezingen voor alle meerderjarige vrouwen. Uitzondering: overspelige vrouwen en prostituées.

15.11.1920 Vrouwelijke verkiesbaarheid voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers

15.10.1921 Vrouwelijke verkiesbaarheid voor de Senaat

27.08.1921 Vrouwelijke verkiesbaarheid als burgemeester, schepen, gemeentesecretaris en ontvanger. Evenwel moeten gehuwde vrouwen toestemming van de man hebben.

27.03.1948 Algemeen enkelvoudig stemrecht voor de wetgevende verkiezingen voor vrouwen

26.07.1948 Algemeen enkelvoudig stemrecht voor de provincieraadsverkiezingen voor vrouwen

(*) overgenomen uit de folder "50 jaar vrouwenstemrecht", verkrijgbaar bij de Belgische Senaat, adviescomité voor gelijke kansen voor vrouwen en mannen, Natieplein 1, 1000 Brussel

"Vrouwenkiesrecht is de kern van de gehele vrouwenbeweging... want het is niet alleen het doel, namelijk de vrouw te verheffen uit haar politieke onmondigheid, maar evenzeer een middel om de onrechtvaardigheden, waarvan de wetten jegens vrouwen krioelen, weg te nemen en om dergelijke onbillijkheden in de toekomstige wetgeving te voorkomen." Aletta Jacobs

Vrouwen en politiek in België

"Vrouw en politiek in België" opent met een terugblik op de manier waarop gradueel en mondjesmaat vanaf 1830 het stemrecht is toegekend aan de verscheidene Belgische bevolkingsgroepen. Vanuit deze analyse van het begrip "staatsburgerschap" (in de historische context), trekt men de vergelijking tussen de politieke emancipatie van vrouwen en die van mannen - uiteraard van een heel andere aard. Zo blijven vrouwen na de toekenning van het "volwaardig" stemrecht in 1948 toch nog sterk ondervertegenwoordigd in de politieke besluitvorming. Daarvoor is nooit een spontane oplossing gekomen, en we zoeken het vijftig jaar later nog steeds in dwangmatige kunstgrepen die niet eens ver genoeg gaan.
Daarnaast ( naast deze schets en analyse) gaat "Vrouw en politiek in België" op zoek naar de strategieën waarmee vrouwen zich binnen de verschillende politieke partijen hebben laten gelden (of dat altans probeerden). Dit deel van het boek maakt gebruik van zowel archiefbronnen als mondelinge getuigenissen.
Toch een onvolledigheid : zoveel politieke vrouwenorganisaties uit verleden en heden worden vermeld, maar van Vrouw en Vrijheid hadden de auteurs blijkbaar nooit gehoord ...
Prof dr Leen Van Molle en Prof dr E.Gubin tekenden voor de redactie van dit lijvige (en dus ook dure) boek, zij zijn ook nog co-voorzitters van het Archiefcentrum voor Vrouwengeschiedenis.