“Ik heb altijd voor elke situatie een passend citaat klaar - het bespaart me origineel denkwerk.”
Dorothy L Sayers  (Engelse schrijfster, 1893-1957)

Vele politici/politicae larderen hun toespraken of geschriften met citaten. Soms een handige kapstok, soms een luchtiger maken van de materie, soms een manier om een straffe uitspraak niet echt voor eigen rekening te hoeven nemen, soms doodgewoon gebrek aan eigen inspiratie... Zelden worden vrouwen geciteerd.
Vrouw en Vrijheid biedt hier een bescheiden citatenboekje aan, dat is weer één manier meer om vrouwen in de politiek hoorbaar en zichtbaar te maken. Nee, hier dus géén citaten er de liefde of de eeuwige strijd der seksen, wél uitspraken die in een politieke context bruikbaar zijn.

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z 

Ten geleide Aviva Dierckx, Vrouw en Vrijheid Vele politici larderen hun toespraken of geschriften met citaten. Soms een handige kapstok, soms een luchtiger maken van de materie, soms een manier om een straffe uitspraak niet echt voor eigen rekening te hoeven nemen, soms doodgewoon gebrek aan eigen inspiratie... Zelden worden vrouwen geciteerd. Zelfs niet door andere vrouwen. Vrouw en Vrijheid heeft gedurende een paar jaar gebouwd aan een citatenboekje dat dit gat in de markt kan vullen. Het begon als een onderdeel van de politieke website van Vrouw en Vrijheid, eigenlijk als een lokkertje om meer webtraffiek aan te trekken. Maandelijks werden een paar nieuwe citaten toegevoegd, en bezoekers konden ook citaten insturen (dat kan trouwens nog steeds). Let wel, het was nu eens niet de bedoeling ‘gewone’ citaten te verzamelen van vrouwen, met als criterium “Van Vrouwen, gebundeld”. Want dat bestaat al (zie achteraan).  Het is ook geen citatenboekje OVER vrouwen.  Het zijn ook niet alleen feministische uitspraken. Concreet: je zult hier geen citaten vinden over de liefde of over de eeuwige strijd der seksen. Wat is dan wél de bedoeling? Het zijn citaten VAN vrouwen VOOR politicae, of aspirant politicae. Ze gaan over politiek of zijn minstens in die context bruikbaar. Over oorlog, stemrecht, democratie, globalisering. Maar ook over integriteit, campagnes, vooroordelen over politiek, omgaan met macht en ander nuttige kwaliteiten. Citatenboekjes schieten te kort, ook het internet biedt weinig soelaas, en daar is dan vaak nog het probleem dat citaten ingemaild kunnen worden door eenieder, waardoor ze niet altijd correct worden weergegeven, of zonder bronvermelding. Daarom hebben wij tijd noch moeite gespaard om bron en biografische gegevens op te nemen, wij danken Rosa, archief en documentatiecentrum voor de vrouwenbeweging, daarvoor. Sommige gevleugelde uitspraken of vaak aangehaalde bon-mots zijn wel degelijk eerst van vrouwelijke lippen gerold, maar de vrouw in kwestie wordt niet meer met de uitspraak geassocieerd - dié is gaan behoren tot het gemeenschappelijk patrimonium, en de vrouw is de onbekende soldaat gebleven.  Een voorbeeld: ‘No pasaran’ is een gevleugeld woord, maar tegenwoordig dichten meer mensen het toe aan de recentere  Nicaraguaanse revolutie dan aan de Spaanse vrijheidsstrijdster Ibarruri. In de gemiddelde citatenboekjes is minder dan 10% van de citaten van vrouwen. Een euvel dat sommigen dan ietwat proberen recht te trekken door aparte citatenboekjes met alléén quotes van vrouwen samen te stellen. In onze contreien heeft Gerd De Ley dat gedaan. Vanuit America kennen we vooral The Quotable Woman, een dikke turf. Maar wie op zoek gaat naar citaten merkt dat de oogst inderdaad een wanverhouding oplevert: je vindt véél meer Engelstalige bronnen en dus ook meer Anglo’s die geciteerd worden. “Zij zei…” heeft gezocht naar uitspraken van vrouwen uit alle windstreken. En natuurlijk ook naar plaatselijk talent.  PS Dank aan Rosa, documentatiecentrum en archief voor gelijke kansen, feminisme en vrouwenstudies voor de faciliteiten bij de research

Voorwoord van Annemie Neyts, Minister van Staat Vele speeches heb ik op mijn actief, vele speeches heb ik passief als toehoorder ondergaan. Lange, korte, staande, zittende, grappige of ernstige, losse of plechtige, openings- , slottoespraken en hoofdbrokken, culturele, politieke, filosofische, uit het vuistje of met een voorbereiding. Op lunchcauserieën en vernissages, tuinfeesten, jubilea, partijcongressen, academische zittingen, diplomatieke dagen, jaarvergaderingen. In aula’s en rokerige kelders, kunstgalerijen en in open lucht, in parlementen en paleizen, op voetbalvelden en in achterzaaltjes van cafés. Héél veel speeches dus.  Goede en minder goede.En dan zijn er de categorieën sprekers. Zij die niets beter weten dan als inleiding te vertellen hoe de dikke Van Daele hun onderwerp omschrijft, zij die met een grapje beginnen, zij die de filosofen erbij moeten halen, en tenslotte zij die vertrekken van een kernachtig citaat.Maar zelden of nooit heb ik iemand een vrouw horen citeren. Churchill ja, en Kennedy en Martin Luther King. Dat is wel de top drie van geciteerden, zowel in als buiten de politieke context. Ook de klassieken doen het nog goed, Plato op kop. En in politieke milieus natuurlijk ook de politiek-filosofen: Machiavelli, Locke, Popper, Fukuyama, Amartya Sen om maar eens even door de generaties te gaan.  Je zou denken dat minstens ook de grote vrouwelijke iconen wel eens aan bod komen, als daar zijn Indira Ghandi, Golda Meir bij de politici, of Hannah Arendt in de categorie filosofen. Maar neen. Laat staan dat vrouwen die nog niet dood zijn geciteerd zouden worden!Nochtans hoort het deel uit te maken van het normaliseringsproces dat hoort bij meer vrouwen in de politiek. U mag me citeren... Daarom juich ik het initiatief toe. Dit citatenboekje biedt een ware inspiratiebron voor al die mannelijke oratoren die - geheel zonder opzet natuurlijk - nooit een vrouwenwoord in de oren geknoopt hadden, én het steekt een hart onder de riem voor de huidige generatie vrouwen die wel eens het woord nemen, in de politiek of daarbuiten.  Stuur ons citaten! We vragen niet liever dan aanvulingen te doen aan deze website-versie van ons citatenboekje "Zij zei...". let wel: ze moeten VAN vrouwen zijn, OVER politiek gaan, of OP POLITIEK TOEPASBAAR ZIJN het is ook belangrijk dat u probeert de bron erbij te vermelden (boek, tijdschrift, website of interview op radio of televisie) http://www.vrouwenvrijheid.be/ contact.php (via dit formulier kunt u ook een gedrukte versie aanvragen of laten opsturen naar een vriendin of politica - gratis zo lang de voorraad strekt. weet wel dat de internetversie méér citaten bevat en regelmatig aangevuld wordt - het boekje is een momentopname van februari 2004)